I. CÁC MÔ HÌNH XƠ HÓA CHÍNH (THE FIBROTIC PATTERNS)

A. UIP (Usual Interstitial Pneumonia) - Viêm phổi kẽ thông thường

• Bệnh cảnh: Gặp trong Xơ phổi vô căn (IPF) hoặc Bệnh mô liên kết (RA). Tiên lượng xấu.
• Tam chứng Hình ảnh (Bắt buộc):
  • Tổ ong (Honeycombing): Các nang khí nhỏ xếp lớp sát màng phổi. Đây là dấu hiệu quyết định.
  • Giãn phế quản co kéo (Traction Bronchiectasis): Do xơ co rút kéo giãn đường thở.
  • Lưới (Reticulation): Dày vách gian tiểu thùy không đều.
• Vị trí ưu thế:
  • Đáy phổi (Basal).
  • Dưới màng phổi (Subpleural).
  • Mẹo nhớ: Tổn thương "leo" từ đáy phổi và rìa phổi vào trong.
• 

B. NSIP (Nonspecific Interstitial Pneumonia) - Viêm phổi kẽ không đặc hiệu

• Bệnh cảnh: Thường gặp trong Xơ cứng bì (Scleroderma) hoặc bệnh tự miễn. Tiên lượng tốt hơn UIP.
• Dấu hiệu hình ảnh:
  • Kính mờ (GGO): Là đặc điểm nổi bật (ít gặp trong UIP).
  • Lưới & Giãn phế quản co kéo: Có thể có nhưng nhẹ hơn UIP.
  • Không có Tổ ong (hoặc rất ít).
• Dấu hiệu đặc trưng: "Subpleural Sparing" (Bảo tồn vùng dưới màng phổi) - Tức là tổn thương chừa lại một dải nhu mô phổi lành ngay sát màng phổi (khác với UIP là dính sát màng phổi).
• 

II. CÁC MÔ HÌNH CẤP TÍNH & LIÊN QUAN HÚT THUỐC

A. OP (Organizing Pneumonia) - Viêm phổi tổ chức hóa

(Tên cũ: BOOP)

• Hình ảnh:
  • Các đám Đông đặc hoặc Kính mờ nằm ở ngoại vi/dưới màng phổi.
  • Có tính chất di chuyển (Migratory) theo thời gian.
• Dấu hiệu Đảo ngược Hào quang (Reverse Halo Sign / Atoll Sign):
  • Trung tâm là kính mờ, bao quanh bởi viền đông đặc hình nhẫn.
  • Cơ chế: Viêm trung tâm đang hồi phục, rìa ngoài đang tiến triển.
• 

B. RB-ILD (Respiratory Bronchiolitis-ILD)

• Bệnh cảnh: Gần như chỉ gặp ở người Hút thuốc lá nhiều.
• Vị trí: Ưu thế Thùy trên (Upper lobe) - Do khói thuốc bay lên trên.
• Hình ảnh:
  • Nốt mờ Trung tâm tiểu thùy (Centrilobular nodules).
  • Dạng kính mờ loang lổ.
• 

III. MÔ HÌNH DO HÍT PHẢI (INHALATION)

HP (Hypersensitivity Pneumonitis) - Viêm phổi quá mẫn

• Cơ chế: Phản ứng miễn dịch với kháng nguyên hít phải (phổi nông dân, phổi người nuôi chim).
• Hình ảnh:
  • Nốt trung tâm tiểu thùy: Dạng kính mờ, bờ không rõ, lan tỏa.
  • Khảm (Mosaic attenuation): Vùng trắng (viêm) xen kẽ vùng đen (bẫy khí).
• Dấu hiệu "Headcheese Sign" (Miếng giò thủ):
  • Sự kết hợp của 3 tỷ trọng trên cùng một lát cắt (trên phim thở ra):
    1. Màu Trắng (Đông đặc/Kính mờ - viêm).
    2. Màu Đen (Bẫy khí - tắc nghẽn tiểu phế quản).
    3. Màu Xám (Phổi lành).
• Vị trí: Ưu thế Thùy trên và giữa.
• 

IV. CÁC DẤU HIỆU ĐẶC TRƯNG KHÁC (SPECIAL SIGNS)

A. Crazy Paving (Lát đá vỉa hè)

• Hình ảnh: Dày vách gian tiểu thùy (lưới) chồng lên nền Kính mờ (GGO).
• Chẩn đoán phân biệt (DDx):
  • PAP (Pulmonary Alveolar Proteinosis): Kinh điển nhất.
  • Phù phổi cấp.
  • Xuất huyết phế nang.
  • PCP (ở bệnh nhân HIV).
• 

B. Dày vách gian tiểu thùy (Septal Thickening Patterns)

Phân loại dựa trên độ "mịn" của vách.

1. Dày vách MỊN (Smooth):
   • Nguyên nhân: Do dịch hoặc tế bào lỏng lẻo.
   • Bệnh lý: Phù phổi (Pulmonary Edema), Viêm bạch mạch ung thư (Lymphangitic Carcinomatosis - giai đoạn sớm).
2. Dày vách dạng NỐT/KHÔNG ĐỀU (Nodular):
   • Nguyên nhân: Do u hạt hoặc tế bào ung thư bám dính.
   • Bệnh lý:
     • Lymphangitic Carcinomatosis (Điển hình).
     • Sarcoidosis (Nốt dọc vách).
     • 

TỔNG KẾT BẢNG CHẨN ĐOÁN NHANH (QUICK LOOKUP)